Jak przygotować się do ustalenia planu spłaty

Kiedy dochodzi do ustalenia planu spłaty

Kulminacyjnym punktem postępowania upadłościowego jest ustalenie planu spłaty wierzycieli (bądź odstąpienie od jego ustalenia). Jego wykonanie co do zasady warunkuje umorzenie pozostałych zobowiązań upadłego. Wysokość planu spłat w tym okresowych rat planu zależy przede wszystkim od możliwości płatniczych upadłego wynikających przede wszystkim z jego sytuacji zawodowej, posiadanych kwalifikacji, kosztów utrzymania, sytuacji rodzinnej oraz zdrowotnej. Natomiast długość planu ustalana jest w oparciu o okoliczności powstania zadłużenia.

Jednakże przy składaniu wniosku o upadłość, powyższe kwestie w ogóle nie są brane pod uwagę, a sąd bada jedynie jurysdykcję krajową, zaistnienia niewypłacalności oraz fakt posiadania przez dłużnika statusu konsumenta. Dopiero na etapie właściwego postępowania upadłościowego upadły powinien przedstawić najpierw syndykowi (który sporządza projekt planu spłat), a następnie sądowi wszystkie okoliczności (i dowody na ich poparcie) mogące mieć wpływ na długość jak i wysokość ustalonego planu spłaty. Następnie już z reguły już na rozprawie sąd w ramach wysłuchania upadłego oraz na podstawie zgromadzonych w materiałów ustala taki a nie inny plan.  

Długość planu spłat

Co do zasady plan spłaty wierzycieli winien zostać ustalony o kres nie dłuższy niż 36 miesięcy, chyba że upadły doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Wtedy plan spłaty nie może być ustalony na okres krótszy niż 36 miesięcy ani dłuższy niż 84 miesiące. Natomiast w przypadku uznania, że upadły doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień w sposób celowy, w szczególności przez trwonienie części składowych majątku oraz celowe nieregulowanie wymagalnych zobowiązań, sąd może w ogóle odmówić oddłużenia.

Upadły aby liczyć na ustalenie planu spłaty bez jego kwalifikowanego wydłużenia powinien w sposób konkretny przedstawić jak doszło do utraty płynności finansowej, w jakim celu były zaciągane zobowiązania, które następnie nie zostały spłacone. Należy pamiętać aby przekazywane informacje były możliwie jak najkonkretniejsze. Warto pamiętać daty (w zaokrągleniu co do miesiąca) oraz wysokość zadłużenia. Ważne aby przekazane informacje współgrały treścią wniosku upadłościowego i zgłoszonymi wierzytelnościami.

Jeżeli dokumenty związane z powstaniem stanu niewypłacalności nie były przedłożone z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, najlepiej przedstawić je w piśmie stanowiącym ustosunkowanie się do otrzymanej od syndyka propozycji planu spłat.

W przypadku osób, które prowadziły działalność gospodarczą, bardzo istotnym jest przygotowanie odpowiedzi na pytanie dlaczego nie próbowano ogłosić upadłości na zasadach ogólnych. Bardzo możliwe jest, że nieusprawiedliwiona zwłoka ze złożeniem wniosku upadłościowego jako przedsiębiorcy będzie potraktowane jako jedna z kwalifikowanych podstaw wydłużenia planu spłat.

Wysokość planu spłaty

Przy ustaleniu wysokości planu spłaty sąd (wcześniej syndyk) bierze pod uwagę nasze zobiektyzowane możliwości płatnicze. Te natomiast to wypadkowa:

  1. kosztów utrzymania upadłego i osób pozostających pod jego opieką,
  2. łącznych przychodów gospodarstwa domowego upadłego,
  3. możliwości zarobkowych upadłego.

Każda z tych kwestii winna być już na etapie współpracy z syndykiem solidnie uzasadniona i udokumentowana. Im więcej (choć to znaczne uproszczenie) ukontentowanych wydatków w stosunku do przychodów, tym oczywiście niższa rata planu spłaty. Warto jednak nie popadać w skrajność. Upadły musi zawsze być w stanie racjonalnie odpowiedzieć na pytanie z czego się utrzymuje.

O ile ciężar planu spłat powinien ponosić upały, to pośrednio zawsze będzie on obciążał on całe gospodarstwo domowe. Np. Syndycy i sądy analizując przychody i łączne koszty gospodarstwa domowego upadłego ocenią, czy np. przychody partnera wystarczają na ich pokrycie, co pozwoli na ustalenie wyższej raty planu.

Możliwości zarobkowe należy tratować jako potencjał upadłego na rynku pracy, nie zaś jego obecną sytuację zawodową. Przy ustaleniu planu spłaty upadły powinien wyczerpująco opisać swoje kwalifikacje i cele zawodowe, oraz sytuacje jego zwodu na rynku. Warto również pochylić się nad relacją obowiązków domowych (np. opieka nad dziećmi) do zawodowych zwłaszcza, gdy trzeba przekonać sąd, że w danym okresie upadły nie może się w 100 % poświęcić pracy zawodowej.

Informacje i dokumenty dotyczące możliwości płatniczych należy złożyć już przy pierwszych kontaktach z syndykiem. Ponadto  upadły często wypełnia kwestionariusz osobowy udostępniony przez syndyka. Warto uzupełnić go o stosowną dokumentację. Kolejnym etapem, na którym upadły przedstawia swoje stanowisko w tym zakresie to odpowiedź na propozycje syndyka odnośnie planu spłaty. Wreszcie, co zdarza się bardzo często, sąd wyznaczając termin posiedzenia w sprawie ustaleniu planu spłaty sam wzywa o udokumentowania sytuacji majątkowej upadłego. Należy potraktować takie wezwanie jako ostatni moment w którym upadły przedstawić dowody źródłowe i usystematyzować dotychczasowe stanowisko przed wysłuchaniem przez sąd.