pomiar temperatury pracowników

Pomiar temperatury przez pracodawcę. Czy naprawdę potrzebna zgoda pracownika?

Szeroko komentowany wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z 29 stycznia 2021 r. (pisaliśmy o tym choćby w artykule „Covidowe kłamstwo czyli dyscyplinarka za brak informacji o pobycie za granicą„) pozwolił ponownie spojrzeć na kwestię obowiązków pracodawcy w zakresie zapewnienia bezpiecznych warunków pracy i związanych z nimi uprawnień, w tym do żądania od pracowników określonych informacji. W uzasadnieniu tego wyroku odniesiono się także wprost do kwestii kolizji uprawnienia pracodawcy z RODO, a co za tym idzie, możliwe jest spojrzenie z innej perspektywy na stanowiska Prezesa UODO w odniesieniu do badania alkomatem. 

Jakie informacje zbiera pracodawca? 

Punktem wyjścia do wszystkich spraw związanych z uzyskiwaniem danych od i o pracowniku jest Konstytucja (a nie RODO) zapewniająca każdemu prawo do autonomii informacyjnej, czyli decydowania o tym, jakie dane o sobie przekazuje, komu i w jaki sposób. Ingerencja w to prawo, a więc zobowiązywanie do ujawniania informacji, może nastąpić tylko na podstawie ustawy. Na gruncie prawa pracy taką podstawą są przepisy kodeksu, które zawierają katalog danych żądanych przez pracodawcę od osoby ubiegającej się o pracę oraz od pracownika, w szczególności: imię, nazwisko, data urodzenia, dane kontaktowe, wykształcenie, kwalifikacje zawodowe, przebieg zatrudnienia czy PESEL.  

Powyższe nie oznacza jednak, że uzyskanie szerszych danych może nastąpić tylko na podstawie zgody pracownika. Pracodawca może bowiem żądać podania także innych danych, gdy jest to niezbędne do zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Chodzi tu zarówno o obowiązki i uprawnienia pracodawcy, jak i pracownika. Ilekroć określone dane będą niezbędne do ich realizacji pracodawca nie tyle może, ale jest zobowiązany zażądać ich ujawnienia. 

Z jakiego zakresu mogą to być obowiązki i uprawnienia? Nie ma w tym przedmiocie ograniczeń. Będą to więc choćby przepisy nakładające na pracodawcę obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy i skorelowane z nim prawo pracowników właśnie do takich warunków.  

Mierzenie temperatury w celu zapewnienia bezpieczeństwa 

Mając to na uwadze pojawia się pytanie, czy pracodawca dążąc do zapewnienia bezpieczeństwa może dokonywać pomiaru temperatury pracowników? W dobie pandemii jest to bardzo popularna metoda przeciwdziałania zakażeniom wirusem Sars-CoV-2. Działanie pracodawcy polegające na wykonywaniu pomiarów będzie się zatem wpisywało w wypełnianie przez niego obowiązku zapewnienia bezpiecznych warunków pracy. Pracownik, jako zobowiązany do współdziałania z pracodawcą w tej kwestii, nie ma przy tym podstaw do odmowy wykonania badania. 

Mierzenie temperatury a RODO 

Co prawda, stanowisko PUODO jest odmienne i zgodnie z nim pracodawca upoważniony jest do prewencyjnego mierzenia temperatury pracowników tylko na podstawie obowiązku nałożonego na niego w decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego. Stanowisko to, moim zdaniem, jest jednak niewłaściwe. Nie bierze ono bowiem pod uwagę obowiązku pracodawcy do reagowania na potrzeby w zakresie zapewnienia BHP oraz dostosowywania środków podejmowanych w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony zdrowia i życia pracowników z uwzględnieniem zmieniających się warunków wykonywania prac. Pracodawca ma obowiązek działania „tu i teraz” i musi mieć możliwość stosowania środków adekwatnych do pojawiających się zagrożeń. Sprzeczne z tym byłoby wymaganie oczekiwania na decyzje GIS, które mogą w ogóle nie zostać wydane. Dodatkowo, ww. obowiązek jest przecież obowiązkiem o charakterze ciągłym i pracodawca nie może, nie narażając się na zarzut jego naruszenia, zwlekać z podejmowaniem odpowiednich działań. 

Co więcej, podobnie jak w przypadku badania alkomatem czy narkotestem, także i w przypadku pomiaru temperatury przepisy RODO w ogóle nie muszą mieć zastosowania i wszystko zależy od sposobu zorganizowania procesu. Jeżeli pomiar jest wykonywany ręcznie, a wskazania termometru nie są rejestrowane, a tym bardziej przypisywane konkretnemu pracownikowi (np. poprzez powiązanie pomiaru z rejestracją wizerunku pracownika) to przetwarzanie danych będzie odbywało się poza zakresem stosowania RODO. 

Czy możliwość pomiaru temperatury dotyczy wszystkich pracowników? 

Pomiaru temperatury nie trzeba przy tym ograniczać do określonych pracowników czy branży. Moim zdaniem pracodawca jest w pełni uprawniony do jego zastosowania w każdym przypadku, w którym może dojść do kontaktu powodującego zagrożenie zakażeniem. O ile zatem za zbędne, a co za tym idzie, nieuprawnione, uznać można mierzenie temperatury pracownikom wykonującym pracę samodzielnie (np. kierowcom przewożącym towar, niemającym kontaktu z innymi osobami), czy wyłącznie na świeżym powietrzu, to już w pełni zasadne będzie to przy pracy w biurze. Pamiętać bowiem trzeba, że żądane dane muszą być niezbędne dla realizacji obowiązku, w tym wypadku związanego z bezpiecznymi warunkami pracy. 

Na ten temat pisaliśmy też dla Dziennika Gazety Prawnej w artykule “Badanie alkomatem i pomiar temperatury przez pracodawcę. Ważny wyrok sądu w Olsztynie”