Umowa o przeniesienie praw autorskich, a umowa licencyjna.

Każdy twórca, który stworzył dzieło mające charakter utworu staje przed dylematem wyboru drogi jego udostępnienia, tak aby jego interesy były w jak największym stopniu zabezpieczone. Wyjścia są dwa – sporządzenie umowy o przeniesienie autorskich praw majątkowych albo umowy licencyjnej. Obie umowy mają na celu legalne przekazanie prawa do korzystania ze stworzonego unikalnego utworu, jednakże różnią się w paru istotnych kwestiach.

Umowa o przeniesienie praw, a umowa licencyjna.

Umowa o przeniesienie autorskich praw majątkowych dla swojej ważności wymaga formy pisemnej. Umowa ta jak sama nazwa wskazuje przenosi na inna osobę lub podmiot, będący nabywcą autorskie prawa majątkowe. Nabywca otrzymuje wyłączne prawo dysponowania utworem, a twórca traci swoje uprawnienia. Co do zasady umowa ma skutek trwały, jednakże możliwe jest zawarcie postanowienia, aby przeniesienie praw trwało przez określony czas.

Natomiast umowa licencyjna ma charakter umowy o korzystanie z dzieła. Nie wywołuje skutku trwałego, jedynie pozwala na czasowe korzystanie z utworu w określonym czasie i na określonym terytorium. Twórca pozostaje właścicielem utworu.  Umowa licencji wyłącznej musi być zawarta w formie pisemnej pod rygorem nieważności.

Należy podkreślić, że w obu przypadkach dotyczy to tylko autorskich praw majątkowych, autorskie prawa osobiste dalej zostają przy twórcy. Nadto, w obu umowach należy dokładnie określić pola eksploatacji, czyli sposób używania utworu na który twórca się godzi.

Najdalej idący skutek.

Umowa o przeniesienie praw autorskich co do zasady jest odpłatna, co oznacza, że jeżeli nie wskazano w umowie, że ma mieć ona charakter nieodpłatny przyjmuje się, że twórcy należy się wynagrodzenie. Zawierając przedmiotową umowę twórca godzi się z utratą autorskich praw majątkowych do utworu na zasadach w niej określonych. W przypadku braku wyraźnego postanowienia o przeniesieniu prawa uważa się, że twórca udzielił licencji, zatem należy wyraźnie wskazać w umowie, że twórca zobowiązuje się do przeniesienia autorskich praw majątkowych. Jest to najmocniejszy skutek, gdyż zbywca traci prawa i nie może korzystać z utworu w zakresie przewidzianym w umowie.

Licencja wyłączna / niewyłączna.

Umowa licencyjna wywołuje inny skutek, bowiem upoważnia jedynie do korzystania z praw do utworu na określonych polach eksploatacji. Rozróżniamy licencja wyłączną i niewyłączną. W przypadku umowy licencyjnej  niewyłącznej możliwe jest udzielenie licencji na korzystanie z utworu dwóm lub więcej podmiotom. Za przykład można podać korzystanie z oprogramowania komputerowego.

Licencja wyłączną natomiast umożliwia jedynie konkretnemu podmiotowi korzystanie z danego utworu na konkretnym polu eksploatacji. Udzielenie licencji wyłącznej musi wiązać się z wyraźnym wyartykułowaniem tego w umowie. Istotą licencji jest obowiązywanie jej przez określony czas. Co do zasady umowa licencyjna uprawnia do korzystania z utworu przez okres pięciu lat. Licencje udzieloną na czas przekraczający 5 lat uważa się za udzieloną na czas nieoznaczony. Jak już wcześniej wskazano licencja wyłączna musi być zawarta w formie pisemnej, natomiast niewyłączna może być zawarta w dowolnej formie. Jednakże zważywszy, że umowa powinna określać m.in. pola eksploatacji warto zadbać, aby warunki były zawarte w formie utrwalonej.

Jak widać obie umowy różnią się między sobą. Wybór właściwej dla nas zależy od okoliczności indywidualnej sprawy. Istotne jest odpowiednie uregulowanie ustaleń stron w umowie,  tak aby zastosowania nie miały przepisy prawa autorskiego. W wielu przypadkach licencja może być wystarczającą opcją z punktu widzenia celu korzystania z utworu w szczególności, jeżeli zostanie poprawnie uregulowany zakres przedmiotowy, czasowy i terytorialny licencji.